- W 2026 roku obowiązuje całkowity zakaz kierunkowego połowu dorsza w Morzu Bałtyckim, zarówno dla wędkarzy, jak i rybołówstwa komercyjnego.
- Jedyną dopuszczalną formą kontaktu z dorszem jest jego przypadkowy przyłów podczas łowienia innych gatunków, np. ryb płaskich.
- Populacja dorsza bałtyckiego znajduje się w krytycznym stanie z powodu przełowienia, zanieczyszczeń i zmian klimatycznych.
- Do wędkowania w morzu wymagane jest zezwolenie na rybołówstwo rekreacyjne, karta PZW nie jest potrzebna.
- Należy uważać na fałszywego dorsza w sprzedaży prawdziwy pochodzi głównie z importu.
Bałtycki dorsz w 2026 roku: Co mówią przepisy?
Sytuacja bałtyckiego dorsza jest, niestety, krytyczna. To właśnie ten stan populacji wymusił wprowadzenie niezwykle surowych regulacji, które każdy wędkarz morski powinien znać i bezwzględnie przestrzegać. Dla mnie, jako osoby od lat związanej z wędkarstwem, jest to bolesna, ale konieczna prawda odpowiedzialność za przyszłość Bałtyku spoczywa na nas wszystkich.
W 2026 roku, podobnie jak w latach ubiegłych, obowiązuje całkowity zakaz kierunkowego połowu dorsza w Morzu Bałtyckim. Dotyczy to zarówno rybołówstwa komercyjnego, jak i rekreacyjnego. Decyzja ta jest kontynuacją polityki Unii Europejskiej, mającej na celu ratowanie i odbudowę krytycznie zagrożonych stad tego gatunku.
Jedyną dopuszczalną formą pozyskania dorsza jest jego nieunikniony przyłów podczas łowienia innych gatunków, na przykład ryb płaskich. Oznacza to, że wędkarz nie może celowo wypływać na morze z zamiarem łowienia dorszy. Jeśli podczas wędkowania na flądry czy turboty przypadkowo złowi dorsza, jest to dopuszczalne. Ważne jest jednak, aby zrozumieć, że limity przyłowowe, o których często słyszymy w kontekście rybołówstwa komercyjnego, nie mają bezpośredniego przełożenia na wędkarzy rekreacyjnych w postaci "dozwolonej liczby sztuk z przyłowu". Nie jest to licencja na celowe łowienie, a jedynie akceptacja przypadkowego zdarzenia.
Smutna prawda o "królu Bałtyku": Dlaczego wprowadzono zakaz?
Stan populacji dorsza bałtyckiego, zarówno stada wschodniego, jak i zachodniego, jest alarmujący. Międzynarodowa Rada Badań Morza (ICES) od lat rekomenduje zerowe połowy, aby dać temu gatunkowi jakąkolwiek szansę na odbudowę. To nie są puste słowa to naukowe fakty, które zmuszają nas do drastycznych działań ochronnych.
- Historyczne przełowienie: Przez dziesięciolecia dorsz był intensywnie eksploatowany, co doprowadziło do znacznego zmniejszenia jego stad, zanim zdążyły się one zregenerować.
- Zanieczyszczenie morza: Chemikalia, substancje odżywcze i mikroplastik wpływają na zdrowie ryb, osłabiając ich odporność i zdolność do reprodukcji.
- Postępujące strefy beztlenowe: Na dnie Bałtyku rozprzestrzeniają się tzw. "pustynie tlenowe", czyli obszary, gdzie stężenie tlenu jest zbyt niskie dla życia dorszy, zwłaszcza w okresie tarła.
- Ocieplenie wód: Zmiany klimatyczne i wzrost temperatury wody wpływają na cały ekosystem Bałtyku, w tym na rozmnażanie i dostępność pokarmu dla dorszy.
- Wpływ pasożytów i chorób: Osłabione populacje są bardziej podatne na choroby i pasożyty, co dodatkowo utrudnia ich odbudowę.
Zanik dorsza to nie tylko problem dla wędkarzy czy rybaków. To poważne zagrożenie dla całego ekosystemu Bałtyku. Dorsz jest kluczowym drapieżnikiem, który reguluje populacje mniejszych ryb. Jego brak może prowadzić do zaburzenia delikatnej równowagi, co w konsekwencji wpłynie na wszystkie gatunki żyjące w tym morzu. To jest właśnie ten moment, kiedy musimy działać, aby nie stracić "króla Bałtyku" bezpowrotnie.
Wspomnienia z przeszłości: Jak kiedyś łowiono dorsza na Bałtyku?
Pamiętam czasy, kiedy maj i październik były miesiącami, na które wędkarze morscy czekali z niecierpliwością. To właśnie wtedy dorsz był najbardziej aktywny, intensywnie żerował i dawał największe szanse na udane połowy. Te wspomnienia są dziś niczym relikty minionej epoki, ale warto o nich pamiętać, by docenić, jak wiele się zmieniło.
Kiedy połów dorsza był jeszcze dozwolony, obowiązywały konkretne regulacje, które miały zapewnić zrównoważoną eksploatację zasobów. Wśród nich najważniejsze były:
- Minimalny wymiar ochronny: Dorsz musiał mieć co najmniej 38 cm długości, aby mógł zostać zabrany. Mniejsze osobniki należało wypuścić z powrotem do wody.
- Dzienny limit połowowy: Na jednego wędkarza przypadało 5 sztuk dorsza dziennie. To ograniczenie miało zapobiegać nadmiernemu eksploatowaniu stad przez wędkarzy rekreacyjnych.
Dodatkowo, w przeszłości wprowadzano okresy ochronne podczas tarła, na przykład od 1 lipca do 31 sierpnia. Ich celem było umożliwienie dorszom spokojnego rozmnażania się i zapewnienie przetrwania kolejnych pokoleń. Były to działania mające na celu ochronę, ale jak widać, okazały się niewystarczające w obliczu skali problemu.
Niezbędnik wędkarza morskiego: Co musisz wiedzieć, wypływając w morze?
Nawet jeśli nie możemy już celowo łowić dorszy, Bałtyk nadal oferuje wiele możliwości dla wędkarzy. Pamiętaj jednak, że wypływając w morze, musisz być odpowiednio przygotowany pod względem formalnym. Kluczowe jest posiadanie aktualnego zezwolenia na wykonywanie rybołówstwa rekreacyjnego w morzu. Bez niego, każdy połów jest nielegalny.
Warto podkreślić, że do wędkowania w morzu nie jest wymagana karta wędkarska PZW. To częste nieporozumienie, które wprowadza wędkarzy w błąd. Zezwolenie na rybołówstwo rekreacyjne to osobny dokument, który należy nabyć.
Co więcej, to samo zezwolenie na rybołówstwo rekreacyjne dotyczy połowów zarówno z kutra, jak i z brzegu. Niezależnie od tego, czy planujesz rejs wędkarski, czy spokojne łowienie z plaży, musisz mieć ten dokument.
Uwaga na oszustów! Jak nie dać się nabrać na "świeżego dorsza z kutra"?
W związku z całkowitym zakazem połowu dorsza bałtyckiego, niestety, pojawił się problem wprowadzania w błąd konsumentów. W nadmorskich smażalniach i sklepach często spotykamy się z ofertami "świeżego dorsza z kutra", co w obecnej sytuacji jest praktycznie niemożliwe. Prawdziwy dorsz dostępny w sprzedaży pochodzi zazwyczaj z importu (np. z Norwegii, gdzie populacje są w lepszym stanie) lub z mrożonych zapasów. Kierunkowy połów dorsza bałtyckiego jest po prostu zakazany.
Aby sprostać popytowi, sprzedawcy często oferują inne gatunki ryb jako zamienniki dorsza bałtyckiego. Najczęściej są to:
- Mintaj: Ryba z rodziny dorszowatych, ale o innym smaku i teksturze.
- Czarniak (dorsz czarny): Kolejny kuzyn dorsza, również o nieco odmiennym profilu smakowym.
- Tilapia: Ryba słodkowodna, często hodowana, o bardzo neutralnym smaku, daleka od dorsza.
- Inne ryby białe: Czasem pod nazwą "dorsza" sprzedawane są także inne, mniej szlachetne gatunki.
Moja rada jest prosta: zawsze pytaj o pochodzenie i dokładny gatunek ryby, którą zamierzasz kupić lub zamówić. Nie bój się dopytywać. Jeśli sprzedawca unika odpowiedzi lub jest niepewny, to już sygnał ostrzegawczy. Wybierając świadomie, nie tylko chronisz swój portfel, ale także nie wspierasz nielegalnych praktyk i wprowadzania w błąd konsumentów.
Co dalej z bałtyckim dorszem? Perspektywy i odpowiedzialne wędkarstwo
Patrząc w przyszłość, naukowe prognozy dotyczące odbudowy populacji dorsza bałtyckiego nie są, niestety, optymistyczne. Naukowcy z ICES nadal rekomendują dalsze zerowe połowy, co oznacza, że perspektywy na szybki powrót do połowów kierunkowych są niewielkie. Odbudowa tak zniszczonej populacji to proces długotrwały, wymagający konsekwentnych działań ochronnych i poprawy stanu całego środowiska Bałtyku.
W obliczu tych ograniczeń, wędkarze morscy mogą skupić się na innych, liczniejszych gatunkach, promując jednocześnie etyczne i zrównoważone praktyki. Bałtyk wciąż oferuje wiele możliwości:
- Ryby płaskie: Flądra, stornia, turbot czy gładzica to doskonałe cele dla wędkarzy, a ich populacje są w znacznie lepszym stanie.
- Belona: Wiosną to prawdziwa gratka dla wędkarzy, oferująca emocjonujące połowy.
- Łosoś i troć wędrowna: W określonych okresach i miejscach, z odpowiednimi zezwoleniami, można spróbować swoich sił w połowie tych szlachetnych ryb.
Jako wędkarze rekreacyjni mamy realny wpływ na przyszłość Bałtyku. Możemy przyczynić się do ochrony jego ekosystemu i odbudowy stad ryb, stosując się do kilku prostych zasad:
- Bezwzględne przestrzeganie przepisów: To podstawa. Zawsze upewniaj się, że znasz i stosujesz się do aktualnych regulacji.
- Zgłaszanie naruszeń: Jeśli jesteś świadkiem nielegalnych połowów lub innych działań szkodzących środowisku, nie wahaj się zgłosić tego odpowiednim służbom.
- Stosowanie zasady "złów i wypuść": W przypadku wrażliwych gatunków lub ryb, których nie zamierzamy konsumować, odpowiedzialne wypuszczanie ich z powrotem do wody minimalizuje stres i zwiększa ich szanse na przeżycie.
- Dbanie o czystość środowiska: Zawsze zabieraj ze sobą wszystkie śmieci i staraj się nie pozostawiać żadnych śladów swojej obecności nad wodą.
